(Ostatnia aktualizacja 6 VIII 2011)
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
(Ostatnia aktualizacja 6 VIII 2011)
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
do strony głównej |
)
Hela |
Lekki krążownik Hela zbudowany w 1895 roku był pod wieloma względami "przodkiem" niemieckich lekkich krążowników budowanych na przeł. XIX/XX wieku. W służbie od 1896 r. Od 1910 tender. Mimo swojego wieku, po wybuchu I wojny światowej był wykorzystywany w obronie wybrzeża. 13 września 1914 roku zatonął niedaleko wyspy Helgoland po storpedowaniu przez brytyjski okręt podwodny E9 dowodzony przez komandora Maxa Hortona. Był jednym z pierwszych okrętów utraconych przez cesarską Hochseeflotte w I Wojnie Światowej. =zobacz= |
)
Paul Beneke |
Bocznokołowiec Paul Beneke, zbudowany w 1906 roku w gdańskiej stoczni Klawitter nosił imię słynnego gdańskiego korsarza z XV wieku. Jego właścicielem była gdańska firma Weichsel (ta sama, która zbudowała helski Kurhaus). Odbywał rejsy na trasie Gdańsk-Sopot-Gdynia-Hel. Mógł zabrać na pokład 70 osób, do których dyspozycji były wygodne przedziały pasażerskie oraz kawiarnia i restauracja. W 1945 roku ewakuowany. Po wojnie jego portem macierzystym była Lubeka. Złomowany w 1951 roku.
Pocztówka pokazuje skutki niestarannego tłumaczenia niemieckich tekstów reklamowych na jęz.polski; Soboty - to oczywiście Sopoty jak się wtedy mówiło czyli... Sopot. |
)
Hanka |
W 1927 roku Żegluga Polska przejęła stary (zbudowany w 1888 r.), mały bocznokołowiec zalewowy. Statek przebudowano i zmodernizowano przystosowując go do roli statku pasażerskiego
Białej Floty. Otrzymał imię Hanka na cześć córki ministra Kwiatkowskiego -
inicjatora budowy portu w Gdyni. Chrzest odbył się 1 lipca 1928 roku.
Hanka była jednostką przestarzałą i powolną. Utrzymywano ją jedynie dla połączeń z Orłowem, gdzie mogły zawijać tylko statki o bardzo małym zanurzeniu. W 1931 roku statek skasowano i oddano na złom. |
)
Gdańsk )
Gdynia |
Statki Gdańsk i Gdynia zbudowane w 1927 r. w gdańskiej stoczni Danziger Werft były pierwszymi polskimi statkami pasażerskimi. Zamówione zostały przez rząd jeszcze przed powstaniem przedsiębiorstwa Żegluga Polska, do którego potem należały. Pływały głównie między Gdynią i portami półwyspu helskiego. Czasem odbywały rejsy do zagranicznych portów bałtyckich. Gdańsk rzadziej i na krótszych trasach (Dania, Bornholm); Gdynia po przebudowie w 1931 r. pływała dalej - jako pierwszy polski statek pasażerski odwiedziła m. in. Rygę, Tallin, Helsinki, Sztokholm, Oslo, Göteborg.
28 sierpnia 1939 roku statki zmobilizowano jako okręty-bazy. 2 września w czasie bombardowania na Zatoce Gdańskiej Gdynia zatonęła, a Gdańsk został ciężko uszkodzony. 4 września załoga zatopiła statek na redzie Mechlinek. Wrak został podniesiony przez Niemców ale brak informacji o wykorzystywaniu go w czasie wojny. W marcu 1945 ponownie zatopiony w południowym wejściu do portu gdyńskiego. W 1947 r. wydobyty i pocięty na złom. |
)
Jadwiga )
Wanda |
Statki pasażerskie Jadwiga i Wanda. Zbudowane
w 1928 r. w Wlk. Brytanii. Imiona otrzymały na cześć córek marszałka Piłsudskiego.
1 lipca 1928 roku odbył się chrzest statków dokonany przez "patronki-imienniczki"
(obecny był również marszałek Piłsudski). Używane przez Żeglugę Polską
pływały między portami Zatoki Gdańskiej - m. in. do Helu.
Jadwiga - we wrześniu 1939 r. przejęty przez Niemców w Jastarni i przebudowany na holownik Polyp. W 1946 rewindykowany. Pływał jako holownik Wilk, a od 1948 jako statek pasażerski Anna. 26 lipca 1949 zatonął na redzie Gdyni po kolizji z tureckim statkiem Odenis (11 ofiar). Wydobyty i wyremontowany wrócił do służby jako Halina, a później Zofia. W 1965 skasowany i oddany na złom. Wanda - we wrześniu 1939 r. zatopiony przez załogę dla zablokowania wejścia do ówczesnego Basenu Prezydenta w porcie gdyńskim. Po wojnie wrak podniesiono i wyremontowano. Od 1949 roku pływał jako statek pasażerski Barbara. W 1965 skasowany i oddany na złom. |
)
Hel |
Drobnicowiec Hel. Zbudowany (z bliźniaczym Puckiem) w Wlk. Brytanii w 1935 roku. Używany przez Żeglugę Polską pływał do portów zachodniej Europy, a od 1939 r. do Włoch. W czasie wojny w konwojach. Po wojnie wrócił do służby w polskiej flocie handlowej. Wycofany z eksploatacji w 1961 roku używany był jeszcze przez jakiś czas w porcie gdyńskim jako pływający magazyn Gdy 3. Potem złomowany. |
)
Aleksandra |
Statek pasażerski zbudowany w 1901 r. jako Oberburgermeister Witting dla poznańskiego
armatora do żeglugi po Warcie. W 1917 kupiony przez armatora
ze Stralsundu. Po zmianie imienia na Gustaw von Haken pływał między Stralsundem i kilkoma przystaniami na Rugii. W październiku 1919 roku statek kupiła gdańska firma Weichsel (ta sama, która zbudowała helski Kurhaus). Jako Neufahr
pływał na różnych trasach (np. Gdańsk-Elbląg), a po 1939 roku również do Helu. W 1945 r. trafiony bombą zatonął na Martwej Wiśle.
Po podniesieniu i wyremontowaniu od 1947 r. pod imieniem Aleksandra przewoził pasażerów po Zatoce Gdańskiej (również do Helu). W 1951 r. zmieniono imię statku na Karol Wójcik i po remocie skierowano do żeglugi po Zalewie Wiślanym. W 1979 r. złomowany w Elblągu. |
)
Grażyna |
Statek pasażerski zbudowany w 1927 r. w Kilonii jako Schilksee. Od 1940 r. wykorzystywany przez Kriegsmarine jako transportowiec torped. W 1945 po przejęciu przez flotę radziecką zmieniono imię statku na Uran. W 1947 roku przekazany Polsce w ramach podziału floty poniemieckiej. Po remoncie nadano mu imię Grażyna i od 11 lipca 1947 roku pływał na trasie Gdynia-Hel. Od 1951 odbywał też rejsy między innymi portami Zatoki Gdańskiej. W 1964 roku skasowany i pocięty na złom. |
)
Olimpia |
W 1938 roku w Warsztatach Portowych Marynarki Wojennej w Gdyni rozpoczęto budowę tendra minowego Miner. We wrześniu 1939 r. Niemcy przejęli nieukończony kadłub. Po zmianie imienia okrętu na Rahmel (niemiecka nazwa Rumii) budowę kontynuowano. Kadłub został zwodowany, zaczęto wyposażanie; jednak po jakimś czasie prace zostały wstrzymane.
Po wyzwoleniu Gdyni odnaleziono kadłub z zamontowanym silnikiem. Zapadła decyzja o dokończeniu jednostki ale jako statku pasażerskiego żeglugi przybrzeżnej. Prace wykonała Stocznia Gdyńska. 1 maja 1949 roku pod imieniem Olimpia rozpoczął rejsy między portami Zatoki Gdańskiej. W 1971 roku pocięty na złom w Elblągu. |
)
Panna Wodna |
Dawny niemiecki trałowiec M 295. Budowę w stoczni Lindenau w Kłajpedzie (niem. Memel) rozpoczęto wiosną 1944 roku. W październiku niedokończony okręt ewakuowano do Gdyni, gdzie pod koniec wojny zatonął. W 1946 roku wrak podniesiono i przebudowano na statek pasażerski. 1 czerwca 1948 roku jako Panna Wodna rozpoczął rejsy pomiędzy portami Zat. Gdańskiej. Przez wiele lat Panna Wodna była największą jednostką polskiej
żeglugi przybrzeżnej (mogła zabrać do 500 pasażerów).
W 1965 roku statek został wycofany z eksploatacji. Służył jako baza szkoleniowa płetwonurków i żeglarzy w Jastarni, a potem w Gdańsku. W czasie robotniczych protestów w 1970 roku wykorzystany na koszary dla oddziałów ZOMO. W 1980 pocięty na złom w Gdańskiej Stoczni Remontowej. |
)
Sztorm |
W 1949 roku w Szwecji według projektu konstruktora Hjalmara Johanssona zbudowano dla Polski kutry ratownicze Sztorm (stocznia w Langedrag) i Szkwał (stocznia w Djupvik). Kutry miały poszycie dębowe na szkielecie z daglezji (czyli tzw. sosny oregońskiej). Pokład z drewna tekowego. Napęd - dwucylindrowy silnik June-Munktell o mocy 150 KM. Napęd pomocniczy - żagle. Chrzest statków odbył się w styczniu 1950 roku. Matką chrzestną była Margaret Hansson, a w imieniu Polski kutry odbierał konsul RP w Göteborgu Marian von Börtzell-Szuch. Używane były przez Polskie Ratownictwo Okrętowe do 1975 roku (Sztorm bazował w Helu, Szkwał - w Świnoujściu). Po wycofaniu ze służby w PRO Sztorm trafił do PŻM gdzie pływał do 1986 r. jako statek szkolny Tramp, a Szkwał został przekazany ZHP i w 1983 roku przebudowany na jacht Zjawa IV. Za dodatkowe informacje dziękujemy panu Hubertowi von Börtzell-Szuch ze Sztokholmu |
)
Mazowsze |
Statek wycieczkowy Mazowsze zbudowała w 1955 r. stocznia im. Gheorgiu Deja w Budapeszcie. Dunajem i przez Morze Czarne przeprowadzony do Odessy, gdzie przejęła go polska załoga. W służbie najpierw w PLO, a od 1957 roku w Żegludze Gdańskiej. Pływał w krótkie rejsy wycieczkowe po Zatoce Gdańskiej i dłuższe (wg ówczesnego nazewnictwa - "wczasowe") do państw nadbałtyckich. W latach 1971-76 pod imieniem Karolinen, a później Aurora w czarterze u szwedzkiego armatora.
Od jesieni 1980 wycofany z eksploatacji stał na Motławie jako pływający hotel. W 1983 roku sprzedany na złom do Finlandii (wg innych źródeł do Danii). |
)
Aldona |
Statek pasażerski Aldona należał do serii 10 statków typu Sz-600 zbudowanych w latach 1961-64 przez Gdańską Stocznię Rzeczną (pozostałe to: Lilla Weneda, Roza Weneda, Balladyna, Alina, Ellenai, Laura, Maryla, Judyta i Grażyna). Były to pierwsze statki pasażerskie żeglugi przybrzeżnej całkowicie zaprojektowane i zbudowane w Polsce (choć podobno przy projektowaniu wykorzystano dokumentację niemieckich trałowców). Prawie wszystkie jednostki trafiły do Żeglugi Pomorskiej i pływały na Zalewie Szczecińskim. Tylko Aldona i Maryla zostały w Żegludze Gdańskiej (po jakimś czasie na Zatokę Gdańską wróciła jeszcze Grażyna). |
)
Joanna |
Statek pasażerski Joanna był pierwszym z serii 8 statków typu Sz-390 zbudowanych w latach 1965-67 przez Gdańską Stocznię Rzeczną (od 1967 roku - stocznia "Wisła"). Pozostałe to: Natalia, Monika, Ewa (patrz niżej), Helena, Salomea, Anna i Dorota. Projekt Sz-390 był modyfikacją typu Sz-600 (Lilla Weneda). Najważniejszą zmianą było użycie słabszych (390 KM zamiast 600 KM) ale za to oszczędniejszych silników. Jednostki te budowano z przeznaczeniem do pływania przede wszyskim po Zalewie Wiślanym. Używano ich jednak również w Żegludze Gdańskiej (na zdjęciu Joanna wypływająca z Helu) i w Żegludze Pomorskiej w Szczecinie. |
)
Ewa |
Zwodowany w 1966 roku statek pasażerski Ewa należy do serii statków typu Sz-390 (patrz wyżej - opis statku Joanna), ale jest jednocześnie jedyną jednostką "podtypu" Sz-390R. Projekt powstał ze względów prestiżowych i miał spełniać dwie funkcje - być zwykłym statkiem pasażerskim żeglugi przybrzeżnej, a w razie potrzeby obsługiwać różne delegacje krajowe i zagraniczne czyli jakbyśmy dziś powiedzieli - VIP'ów. Przeprojektowano układ pomieszczeń - Ewa zabierała mniej pasażerów niż pozostałe statki typu Sz-390, ale w znacznie wyższym standardzie. Zmienił się kształt nadbudówek (najwyraźniej widać zmniejszony salon dziobowy) i sterówki. |
)
Hel |
Drobnicowiec Hel.
Pierwszy z serii pięciu statków zbudowanych w latach
1969-71 dla Polskich Linii Oceanicznych w duńskiej stoczni
Nakskov (pozostałe to: Jurata, Jastarnia-Bór, Kuźnica i Władysławowo).
Z powodu wielkiej jak na owe czasy szybkości (do 23,5
węzła) nazywano je ekspresowcami. Obsługiwały najdłuższe linie PLO -
dalekowschodnią i australijską. W 1972 roku Hel jako pierwszy statek PLO
opłynął dookoła Ziemię. Rejs trwał 79 dni. Statkiem dowodził kpt. ż.w. L. Adwent. Na początku lat 80. ekspresowce skierowano na bliższą trasę - na Środkowy Wschód.
W 1987 roku Hel został sprzedany innemu armatorowi. Zdjęcie zamieszczone dzięki uprzejmości archiwum PLO. =zobacz= |
ze zbiorów Rodziny Krzyczkowskich
(zanotuj adres strony o Helu!
- 
http://hela.com.pl)
Fotografie archiwalne